23 Aralık 2013 | HABER 41. Sayı (Kasım-Aralık 2013)

2013 yılı, yat ve tekne inşa sektörü açısından zor bir yıldı. Ancak tüm zorluklara rağmen sektör geleceğe umutla bakmaya devam ediyor. 2013 yılı değerlendirmeleri ve 2014 yılı öngörülerini aldığımız firmaların ortak görüşü, yurtdışından getirilen ikinci el teknelerin yat inşa sektörünü olumsuz etkilediği yönünde. Bu konuda yapılacak bir yasal düzenlemenin ve bu teknelerin Türkiye'ye girişinin kısıtlanmasının da sektörün önünü açacağı düşünülüyor...
2013 yılı, yat ve tekne inşa sektörü açısından zor bir yıldı. Ancak tüm zorluklara rağmen sektör geleceğe umutla bakmaya devam ediyor. 2013 yılı değerlendirmeleri ve 2014 yılı öngörülerini aldığımız firmaların ortak görüşü, yurtdışından getirilen ikinci el teknelerin yat inşa sektörünü olumsuz etkilediği yönünde. Bu konuda yapılacak bir yasal düzenlemenin ve bu teknelerin Türkiye'ye girişinin kısıtlanmasının da sektörün önünü açacağı düşünülüyor...



Cengiz Arsay / Marıntek Deniz ve Yat Malzemeleri
“En Büyük Zorluğu Tahsilatlarda Yaşadık”




“Marintek olarak, 2013 yılını yatay geçirdik diyebiliriz. Yılbaşında döviz bazında yüzde 10 satış artışı ile yola çıkmıştık ancak bunun yüzde 5’ler seviyesinde kaldığını görüyoruz. Bu yıl en büyük zorluğu, tahsilatlarda yaşadık. Bu zorluk halen devam ediyor. Satış ekibimiz satış değil, tahsilat peşinde koşuyor.”
“2013 yılında balıkçılık ürün grubumuzu piyasaya sürdük, yılın ilk yarısında beklediğimiz satışın altında kalmamıza rağmen, ikinci yarısında memnuniyet verici bir performans yakaladık. Bunun yanı sıra 2013 içerisinde şirketimiz içindeki satış mühendisi sayısını arttırdık ve bununla birlikte proje kapsamında tersanelere satılan ürünlerimizde iyi artışlar yakaladık.”

Markalaşmamız yeterli değil
“2013 yılı yat inşası açısından da yatay geçti. Bazı tersanelerde memnuniyet verici performans izlesek de bu durum sektörün geneline yansımadı. Tersaneler, talebin azlığı nedeniyle büyük fiyat baskısı altında çalışıyorlar ve geleceğe dönük proje yastıkları son derece zayıf, hatta birçoğunda yok. Önemli miktar proje Çin’e kaymış durumda. Şu anda bir öngörüde bulunmak oldukça güç ama Avrupa ve Amerika ekonomilerinin toparlanmaya başlamış olmalarının yat inşa sektörümüze olumlu yansımasını umuyoruz. Tersanelerimizin markalaşmaya ihtiyacı var; sektörün en dip yaptığı dönemde bile Hollanda ve Alman tersaneleri boş kalmadıkları gibi daha da büyük projelere imza attılar. Tersanelerimiz henüz körfez bölgesinden ciddi talep alamıyorlar, markalaşmamız yeterli değil.”

Satış mühendisliği girişimlerimiz devam edecek
“2014 yılı için önceliğimiz nakit akışının iyileştirilmesi, bu nedenle 2014 büyüme tahminimiz sıfır. Aslında 2014’ün reel satışlar açısından yüzde 10 hatta 15’lik bir büyümeye imkan vereceğini düşünsek de, satış koşullarımızı sıkılaştırarak bir miktar satış kaybını göze alıp nakit akışımızı daha iyi bir seviyeye getirmeyi hedefliyoruz. Satış mühendisliği konusundaki girişimlerimiz de devam edecek.”

Caner Masmanacı / İstanbul Teknik Boya
“Yerli Üretimin Avantajlarıyla Pazar Payımızı Artırdık”




“Firma olarak 2013 yılını yoğun bir çalışma temposu içerisinde verimli bir şekilde geçirdik. Siyasi ve ekonomik belirsizliklerin ve döviz kurlarında öngörülmeyen değişimlerin yaşandığı 2013 yılında, tüm bu olumsuzluklara rağmen müşteri portföyümüze yeni müşteriler ekleyebildik ve birçok yeni inşa ve refit yat projelerine komple sistem Teknomarin ve Alexseal ürünleri tedarik ettik. Bodrum, İstanbul ve Antalya bölgelerinde Teknomarin ve Alexseal ürünleri kullanan tersanelerin ve uygulamacıların ürünlerimizden ve hizmetlerimizden duyduğu memnuniyet bizleri çok sevindirdi. Yerli üretici olmanın getirdiği; zaman, işgücü ve fiyat avantajlarını müşterilerimize yansıtarak, pazardaki payımızı artırmayı başardık.”
“Bundan birkaç yıl önce ithal boya ürünlerinin hâkimiyetinde olan pazarda artık yerli Teknomarin ürünlerinin de güvenle ilk sırada tercih edildiğini görmek bizleri ayrıca gururlandırdı. Profesyonel kullanıcıların yanı sıra Sadun Boro, Alim Sür ve Özkan Gürkaynak gibi dünya denizlerinde ülkemizi gururla temsil etmiş, denizcilik tarihimize isimlerini yazdırmış değerli denizci dostlarımızla dünya turu yaptıkları teknelerinin bakım onarımları ile ilgili sponsorluk kapsamında çalışmalar yaptık. Bu çalışmaların da Türk denizciliğinin gelişebilmesi ve yarınlara güzel bir miras bırakılabilmesi adına küçük ama önemli adımlar olduğunu düşünüyorum.” 

Teknik denetim ve ölçüm hizmetleri de vermeye başladık
“2013 yılında özellikle boya tedarik ettiğimiz yeni inşa yat projelerinde, boya satışının yanı sıra teknik denetim ve ölçüm hizmetlerini de vermeye başladık. Uygulanan astarların kalınlık ölçümleri, macunların sertlik ölçümleri, astar ve macunların çekme-kopma basınç ölçümleri, sonkat boyaların parlaklık, portakal ve derinlik ölçümleri, yaptığımız ölçüm hizmetlerinden bazıları. Bu yapılan ölçümler ayrıca raporlanıp tersaneye, tekne sahiplerine, proje sorumlularına ve uygulama firmalarına veriliyor.. Firmamız içerisindeki ayrı birim tarafından yürütülen bu ölçüm ve raporlama hizmetleri, hem Teknomarin ürünlerinin doğru bir şekilde kullanılması, hem de sorunlu bir uygulama varsa doğru zamanda tespit edilip müdahale edilebilmesi açısından çok önemli. Yabancı boya firmalarının dahi bizim verdiğimiz kapsamda veremediği bu hizmet, çalıştığımız tersaneler ve uygulama firmaları tarafından çok ilgi görüyor ve sıklıkla talep ediliyor.”

Refit işlerinin yoğun olduğu bir yıldı
“2013 yılının tersaneler için yeni inşa sipariş alınması açısından çok parlak geçtiğini düşünmüyorum. Çoğu tersane 2012 ve daha önceden kalan projelerini 2013 yılında tamamlayarak suya indirmeyi başardı. Ancak 2013 refit işlerinin yoğun olduğu bir yıldı. Gözlemlediğimiz çoğu refit işinin yurtdışından ithal edilen ikinci el teknelerle ilgili olduğunu da belirtmek isterim. Yeni inşaların azlığı, yine genel siyasi ve ekonomik belirsizliklerin yeni yat siparişleri üzerinde çok etkili olduğunu gösteriyor. 2014 yılında, 2013 yılındaki gibi yeni inşalarda bir durgunluk bekliyoruz. Seçim sonrasında yeni inşa projelerde netleşme gerçekleşebilir.”
“Refit işlerinin yine yoğun olacağını düşünüyorum. Özellikle boya sektörüne bakacak olursak, döviz kurlarındaki ve ithalat masraflarındaki artıştan dolayı, ithal boya ürünlerine olan talebin azalacağını yerli ürünlere olan ilginin ve merakın artacağını düşünüyorum. Yerli yat boyası kullanmak isteyen tekne sahiplerinin önüne yerli ürün olarak daha fazla çeşit sunulacağını bekliyoruz. Esas uzmanlığı inşaat boyası olan firmaların yat boyası pazarı için de bazı ürünler piyasaya sunacaklarını düşünüyoruz; ancak yat boyası tüketicilerinin de sadece kaliteli, sağlam referansları olan ve işinin uzmanı firmaların ürünlerine yöneleceğinden kuşkumuz yok.”

2014’te Almanya’da bir temsilcilik açmak istiyoruz
“2014 yılı ve sonrasında Teknomarin olarak en öncelikli hedefimiz Türkiye’de yat boyalarında hem kalite hem katma değer açısından tercih edilen birinci marka haline gelmek. Bunun yanı sıra Türkiye yat boyası pazarında yakaladığımız potansiyeli ve dinamizmi hem komşu pazarlara hem de Batı Avrupa pazarlarına taşımak istiyoruz. Almanya pazarı ile ilgili olarak 2010 yılından beri devam eden araştırmalarımızı, 2014 yılında Almanya’da bir temsilcilik açarak sonuçlandırmak istiyoruz.”

Ömer Sile / Tezmar Denizcilik
“Yenilikçi Ürünlerimiz Denizcilerin İlgisini Çekti”



“2013 yılında, şekillendirdiğimiz projelerimiz kapsamında firmamızın kuruluşunu gerçekleştirdik. Showroom’umuz hazırlandı, ürün ve hizmetlerimiz müşterilerimizin beğenisine sunuldu. Kuruluş ve yerleşim etkinliklerimizi tamamladıktan sonra bu yılı çoğunlukla firmamızın ürün ve çözümlerinin tanıtımı ile geçirdiğimizi söyleyebiliriz. Satışa sunduğumuz yenilikçi ürünler denizcilerin ilgisini çekti ve teknelerdeki yerlerini almaya başladı. Sağlamlık, güvenilirlik ve dayanıklılıklarının rahatlıkla arkasında durabileceğimiz ürünler seçtiğimiz için bizi tercih eden müşterilerimizi memnun ederek iyi referanslar kazanmamız zor olmadı.”

En yüksek kapasiteli esnek panel montajını gerçekleştirdik
“Bu yıl özel bir motor yata 7.000 watt gücündeki bir konfigürasyon ile ülkemizde bir tekneye yapılan en yüksek kapasiteli esnek panel montajını gerçekleştirdik. Panel ağırlıkları, yüksek maliyetleri ve düşük verimlilikleri nedeniyle eski teknolojiyle üretilmiş güneş panelleri denizciler arasında nadiren kullanılıyordu. Günümüzde, panel teknolojisindeki ilerlemeler ve tekne sahiplerin beklentilerindeki değişikliklerle beraber bu teknolojiye olan ilgi artıyor. Bayi, teknik servis ve son kullanıcıları güneş enerjisi konusunda bilinçlendirip panel kullanımını yaygınlaştırmaya çabalıyoruz. Panel haricinde tekne temizlik malzemeleri, su yapıcılar, şişme usturmaçalar, su altı aydınlatma ürünleri, yat elektrik donanımları, demirleme ürünleri, karbon pasarella ve tekne güvenlik ve takip sistemlerinin satış ve pazarlamasını yapıyoruz.”
“Ülkemizde inşa edilen ve ülkemize ithal edilen yat sayısı giderek artıyor. İnsanların tekne sahibi olmaya ilgisi arttıkça bizim faaliyet gösterdiğimiz satış sonrası hizmetler sektörü de bu gelişmelerden olumlu yönde etkilenmeye devam ediyor. Tekne sahibi olmanın önündeki en büyük engellerden biri olan bağlama yeri sıkıntıları da marina sayısındaki artışla beraber gitgide azaldığı müddetçe önümüzdeki yıllarda sektördeki büyümenin hız kesmeyeceği inancındayız. Ürün ve hizmetlerimizi farklı kılan şeyler projelerimizin profesyonelce hazırlanması, konusunda uzman ekibimiz ve kullandığımız kaliteli ürünler. 2014 ve sonrasında iş hacmimizin ve müşteri sayımızın artacağını öngörüyoruz.”

Güneş enerjili ‘marina içi ulaşım’ projemiz var
“Sektördeki gelişmeleri ve yenilikleri takip ederek müşterilerimize yeni ürün ve çözümler sunmanın gayreti içerisindeyiz. Tekne kullanım şekilleri değiştikçe denizcilerin ihtiyaçları da değişiyor. Bu ihtiyaçları karşılayabilecek yeni ürünleri piyasaya sunmaya çalışıyoruz. Bir marinalar grubu için de güneşten elde edilen enerji ile şarj edilebilen ekonomik, çevreci ve sessiz bir ‘marina içi ulaşım’ projemiz var.”

Yavuz Sipahi / Burla A.Ş.
“2013 Son 2-3 Yıla Nazaran İyi Geçti”



“2013 yılı, firmamızın Yamaha ve Marine Araçları Departmanı açısından son 2-3 yıla nazaran olarak oldukça iyi geçti diyebiliriz. Bunda, Avrupa’daki birkaç ülke haricinde dünyanın denizcilikte ileri gitmiş ülkelerindeki yavaş yavaş olsa da olumlu bir hareket olması ve bunun tüm piyasalara yansıması; Türkiye’deki turizm ve deniz turizmine, amatör denizciliğe yönelik olumlu gelişmeler ve geleceğe yönelik umutların yeşermesi; bizim açımızdan USD / JPY arasındaki paritenin nihayet olumlu bir hal alması ve daha rekabetçi bir konuma gelmemiz; marka bilinirliği, tüm ülkeyi kapsayan geniş bir satış ve satış sonrası hizmetlere yönelik bayi ve servislerimizin mevcudiyeti ve nihayet Burla A.Ş. olarak yüz yılı aşan bir kurumsal yapıya sahip olmamızın önemli bir payı var.”
“2013 yılı içerisinde, yeni temsilciliğini üstlendiğimiz BRIG marka şişme tip botların tanıtım ve pazarlamasına ayrı bir önem verdik. Özellikle, Yamaha 4 zamanlı dıştan takma motorlarla yapmış olduğumuz özel paketlerle müşterilere, gerek ihtiyaca cevap vermesi açısından, gerekse fiyat kolaylığı açısından en uygun çözümleri getirdik ve bunda başarılı olduk.”

“7’den 70’e Denize” eğitimleri devam etti
“Tüketicinin ve kullanıcıların bilinçlendirilmesi için organize ettiğimiz etkinliklerle gerek motor, bot ya da tekne kullanımı, gerekse Yamaha deniz motosikletlerinin kullanımı açısından, temel bilgilerin yanı sıra emniyetli kullanımın detayları ve önemi anlatıldı ve Akdeniz Bölgesi’nden, Karadeniz Bölgesi’ne kadar sahil şeridi boyunca, önemli turizm merkezlerimizde nazari ve uygulamalı eğitimler verildi. Yine, yıllardır uygulamakta olduğumuz ‘7’den 70’e Denize’ eğitimleri kapsamında, Alanya’dan başlayarak, Samsun’a kadar, değişik bölgelerdeki ilköğretim çağındaki çocuklarımız ve velilerine, nazari ve uygulamalı eğitimler verildi.”
“Diğer yandan, ilk defa Burla / Yamaha Distribütörü olarak tarafımızdan içeriği ve uygulama alanları tespit edilerek hayata geçirilen; ‘Deniz Acil’ ve ‘Kar Acil’ projelerine daha fazla zamana ayrılarak; bu konuda, söz konusu araçların sadece eğlence ve turistik amaçlarla kullanımı değil, yaz ya da kış aylarında, arama-kurtarma, acil müdahale ve ilk yardım amaçları ile nasıl kullanılabileceği konusunda dokümanlar hazırlanarak, başta yerel yönetimler olmak üzere, tüm ilgili kamu birimleri ile irtibata geçildi, bilgi verildi.”

Orta gelir grubu için kampanyalar yapıldı
“Avrasya Boat Show’dan başlayarak, amatör denizcilerimizin ve orta halli vatandaşlarımızın söz konusu ürünleri daha uygun şartlarla alabilmeleri amacıyla, 12 aya kadar, çok düşük faizlerle satış kampanyaları yapıldı ve bunda da gerçekten başarılı olundu.”
“Türk yat inşa sektörü, halen tüm dünyada etkisini sürdürmekte olan ekonomik kriz ve buna bağlı durgunluktan maalesef olumsuz etkilenmeye devam etti. 20 metrenin üzerindeki yatların inşasını ve geçmişten alınan siparişlere dayalı projeleri devam ettiren imalatçılar nispeten daha rahattılar. Amerikan bayraklı (ofshore) teknelerin varlığı ve bu konuda hala herhangi bir kalıcı çözüm üretilememiş olması nedeniyle, maalesef yeni-sıfır tekne ithal eden firmalar, ortaya çıkan bu haksız rekabetten çok olumsuz etkilenmeye devam ettiler. Küçük tekne ve bot imalatçıları ise rekabetin sadece fiyata dayalı olduğu bu ortamda, ya karlarını sıfıra yakın indirdiler ya da kullanılan malzemenin miktar veya kalitesinde oynamak zorunda kaldılar.”
“Ancak 2014 yılında, tüm dünyada beliren olumlu gelişmeler ve umutlar doğrultusunda, ülkemizde de denizcilik sektörü daha pozitif bir görünüm kazanacaktır diye düşünüyorum. Bu da, daha fazla insanımızın denize ilgi duymasını, deniz ile ilgili tekne ve araçları edinme arzusunu arttıracaktır.”
“2014 yılında, devam eden olumlu ekonomik konjektörün verdiği moral ve USD / JPY arasındaki paritenin devam eden olumlu göstergesi ve tüm ülkeyi kapsayan bayi ve servis ağımızın sağladığı güçle, 2013’te başlattığımız tanıtım, eğitim ve satış/pazarlama ile ilgili tüm faaliyetleri, daha da arttırarak devam etmeyi, bünyemize yeni bazı ürünleri dahil etmeyi planlıyoruz.”

Orhan Çelik / Silentline Mühendislik
“Okoume Plywood / Mass Rubber Kompozit Panelleri Türkiye’de Üretmeye Başladık”



“2013 yılı, firmamız açısından büyüyerek ve pazar payımızı artırarak geçti. Bildiğiniz gibi her sektörde olduğu gibi denizcilik ve yat inşa sektöründe de maliyetler çok önemli. 2013 yılında çalıştığımız firmalara mühendislik ve teknik açıdan doğru çözümler üreterek, bu anlamda katma değer katarak doğru ürünleri, doğru yerlerde kullanmalarını ve bu şekilde maliyetlerini düşürmelerini sağladığımızı düşünüyoruz.”
“2013 yılında, SLP-Basic ve SLP-Light olarak adlandırdığımız Okoume Plywood / Mass Rubber Kompozit panellerimizi Türkiye’de üretmeye başladık. Aynı zamanda SLP-Sonic adlı kompozit ses yalıtım panellerimiz için de üretimi Türkiye’ye kaydırdık.”

Kalite hedeflerine ulaşan firmalar, 2014’te büyümeye devam edecek
“2013 yılında global ve lokal anlamda sektörde bir daralma olmasına rağmen, tecrübesi ve daha önce yaptığı referans projeleri iyi olan firmaların yılı büyüme ile geçtiğini düşünüyorum. Projesini zamanında tamamlamış, söz verilen bütçe, termin tarihi ve kalite açışından hedeflerine ulaşan firmalar için, 2014 yılının da büyüme ile geçeceğini düşünüyorum. Bu firmaların ardı ardına proje almasından da açıkça belli oluyor. Her geçen gün büyüyen bu sektörün içerisinde bizim de önemli bir rolümüzün olacağını düşünüyorum.”
“2014 yılında, bilgi ve birikimimizi sadece yat sektörü ile sınırlamayarak; endüstriyel ve mimari yapısal çözümler için de yatırım yaparak, farklı çözüm ve ürün gruplarını Türkiye’ye getirmeyi hedefliyoruz ve bu anlamdaki çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Hollanda menşeli bir firma olmamız nedeniyle Hollanda ve Türkiye arasında bir köprü oluşturduğumuzu ve bu anlamada ülkemize de bir katma değer sağladığımızı düşünüyoruz.”

Murat Soydaş / RaymarIne
“2013, Raymarine için Yenilikler Yılı Oldu”



“2013 yılı, Raymarine için tamamen yenilikler yılı oldu, birçok yeni ürünümüzü satışa sunduk. DragonFly adını verdiğimiz ekranımızla yeni bir balık bulucu teknolojisini deniz severlerin kullanımına sunduk. Öngörülerin üzerinde ilgi gördü ve görmeye de devam ediyor. İlk olarak 5.7 inch boyutunda üretilen DragonFly,  yeni sezonda daha geniş ekranlı modelleri ile de stoklarımızda olacak.”
“a, c ve e Serisi çok fonksiyonlu ekranlarımızla 5.7 inch’den 17 inch’e kadar seçeneklerimizle sektörde en çok ekran seçeneği sunan marka olduk. Ekran boyutu seçeneklerimizin yanında, denizin altını görme imkanı sağlayan Down Vision teknolojisini ATOM serisi ekranlarımıza adapte ettik.”
“Bir diğer gurur kaynağımız olan yeni otopilot sistemimiz ‘Evolution’ ile birçok ödül aldık. Pusula ayarı ve kalibrasyon gerektirmeyen, dokuz eksende hassas dümen kontrolü sağlayan yeni sistemimiz kullanıcılar tarafından çok beğeni aldı.”

Yeni Lighthouse yazılımımız Aralık’ta hazır olacak
“Kullanıcı dostu olmasından dolayı tercih edilen ekranlarımızın yeni Lighthouse yazılımı ile daha da kullanıcı dostu olacağını düşünüyoruz. Yeni yazılımız Aralık ayında ekranlara yüklenmek üzere hazır olacak. Gece seyirlerini daha güvenli kılmak için termal gece görüşü kameralarına birçok yeni model ekleyerek daha üst segmente ürün vermeye başladık.”
“2013 yılında markamızın ürünlerindeki hızlı genişlemeye karşılık sektörümüzün geçen senelere göre büyüme göstermemesi nedeniyle stabil gittik. Müşterilerimizin ürünlerimize daha hızlı ulaşabilmeleri için E-Ticaret sayfamızı hayata geçirdik. Sosyal medyanın gücüne inandığımız için Facebook’ta Raymarine Türkiye sayfamızı güçlendirerek, tüm yeniliklerimizi ve kampanyalarımızı sayfamızdan duyurmaya başladık. Raymarine markamızın yanına sektöründe kendini ispatlamış Sterling Power ve Scout markalarını da portföyümüze kattık.”

İkinci el teknelere getirilecek kısıtlama, sektörü olumlu etkiler
“Yat inşa sektöründe bir süredir yavaşlama olduğunu, OEM pazarının en güçlü tedarikçilerinden olmamıza rağmen, 2013 yılında OEM cirolarımızda azalma olduğunu görüyoruz. Döviz kurlarındaki artışın olumsuz etkisini de unutmamak lazım. Bu düşüşün, Avrupa’da krizin etkilerinin azalmaya başlamasıyla yeniden yükselişe döneceği kanısındayız. Türk Bayrak Kanunu’nda yapılacak değişiklikle yabancı bayraklı ikinci el teknelere getirilmesi düşünülen kısıtlamalar hayata geçerse, bunun yat inşa sektörüne olumlu yansımalarının olacağını düşünüyoruz.”
“2013’teki ürün çeşitliliği artış hızımız, 2014 yılında da devam edecek. Faaliyet konumuzda sektörde en çok satış noktasına ve teknik ekibine sahip olmamıza rağmen, 2014 içerisinde daha fazla noktada satış kanalları oluşturacağız.”
“2014 yılında özellikle eski ürünler için ‘Eskisini Getir-Yenisini Götür’ kampanyası düzenleyerek, hangi marka olursa olsun tüm tekne kullanıcılarının eski cihazlarını yenilemeyi planlıyoruz. Digital Switching Sistemi ile teknelerde yeni kontrol sistemiz de 2014 yılında önemli projelerimizden biri olacak.”

H. Mehmet Ekici / Marınsu
“Sektördeki Firmalar Başka Sektörlere Geçiş Arayışındalar”



“Marinsu, 2013 yılını 2012 yılına göre daha az ciro yaparak geçirdi. Mevcut projeler bazında yüzde 50 düşüş oldu. Yat ve gemi inşa sektörü gerçekten sıkıntılı bir dönemde ve çok ciddi bir planlama ve teşvik olmazsa kolay kolay da düzeleceğe benzemiyor. Bu kötü durumdan sektördeki bir firma olarak ister istemez biz de payımızı alıyoruz. Son 3 yıldır biz dahil diğer malzeme ve yan sanayi firmaları artık asıl iştigal konuları olan yat ve gemi inşadan diğer sektörlere geçiş arayışındalar. Bunu bir kısım firmalar başarabildi ve bu şekilde sektörde varlıklarını sürdürüyorlar. 2013 yılında biz de firma olarak kısmen bunu başarabildik.”
“2013 yılında kendi ürünlerimiz olan SOUNDECK Sound Bariyer plakalar ve DAMPASTE vibration damping glue malzemelerinin sertifikasyonları için müracaatlarımız oldu. Bir kısım testler başarıyla tamamlandı, bir kısmı ise halen devam ediyor. Bunun yanında öğütülmüş taşyünü elyaf üretimi için yatırım yapıldı ve üretime başlandı. INSPRAY markası ile püskürtme taşyünü yalıtım sisteminin tamamını firma olarak tüm sektörlere sağlayacağız. Bunun yanında İstanbul Ulaşım A.Ş.’nin koordinatörlüğünde yürütülen RTE-T4 araçlarının taban ahşabı yalıtımı işini alarak yat ve gemi inşa sektöründen kısmen de olsa farklı bir sektöre adım atmış bulunuyoruz.”

Mevcut projelerin neredeyse tamamı Antalya’da
“Sektör ciddi bir krizde ve bu kolay kolay da aşılacağa benzemiyor. Sektörün lokomotif firmalarının yeni proje ve projeler almadan yat inşa sektörünün düzelme eğilimine girmeyeceği kanaatindeyim. Antalya Serbest Bölge’deki projelerin varlığı Türk yat sanayi için umut verici ancak bu projelerin de teslimi yapılmadan, oradaki diğer devam eden projelerin akıbeti konusunda bir şey söylemek erken olacaktır. Mevcut projelerin neredeyse tamamı Antalya Serbest Bölge’de inşa ediliyor. Bu projeler bir nebze de olsa bizim gibi yan sanayi firmalarına nefes aldırıyor.”

İnşa edilen her yata en az bir kalem malzeme vermeyi hedefliyoruz
“2014 yılında ürünlerimizle ilgili tüm sertifikasyon çalışmalarını tamamlamış olarak yat ve gemi inşa sektöründe konusunda en iyi firma olmayı hedefliyoruz. Ayrıca ithalata bağımlı malzemelerdense yerli imkânları kullanarak yapılacak birçok malzemeyi kendi markamızla üretip diğer sektörlerin de hizmetine sunmak istiyoruz. Firma olarak her zamanki hedefimiz inşa edilen her yatta en az bir kalem bile olsa malzeme vermiş olmaktır.”

Nezih K. Sarayönü / Saray Deniz Malzemeleri
“2013 Önceki Yılları Arattı ama Biz Önlemlerimizi Almıştık”




“Her geçen yıl bir önceki yılları aratır oldu ama 2013 yılı firmamız için kötü geçmedi. Biz önlemlerimizi almıştık ve gerekli stoklarımızı sene başında yapmıştık. Şubat ayında yapılan Boatshow fuarını iyi değerlendirdik. Sezon bizim için güzel ve verimli geçti.”
“Her yıl olduğu gibi 2013 yılında da yurtdışı fuarlarına katıldık ve sektörümüz için yararlı olacak yeni ürünleri inceledik. İkitellide yeni bir depoya geçtik ve sevkiyatlarımızı daha düzenli hale getirdik. Ürün çeşitliliğimizi arttırdık ve stoklarımızı güçlendirdik.”

Sektör, Amerikan bayraklı tekneler yüzünden geriliyor
“Özellikle Yunanistan’ın ekonomik durumunun kötüye gitmesi ve Amerikan bayraklı teknelerin vergi sisteminde uygunluğundan dolayı, yerli tekne üreticileri eskisi gibi tekne imalatı yapamadılar. Sektörümüz Amerikan bayraklı tekneler yüzünden ilerlemekte değil gerilemektedir. 2014’te yapılacak kanun değişikliği ile inşallah bu olayın önüne geçilir ve sektörümüz yeniden ayağa kalkar.”
“2014 yılına güçlü girmek için çalışmalara başladık. Biz her yıl daha iyisini yapmak ve sektör kötü de olsa hazır olmak istiyoruz. Her yıl olduğu gibi yeni kataloğumuzu çıkartıyoruz. Stok gücümüzü ve çeşitliliğimizi dengede tutmaya çalışıyoruz. Umarım 2014 yılı ülkemiz için hayırlı sektörümüz için bereketli olur.”

Alp Pamir / Best Deniz Araçları
“23 Metrelik Dauntless 73’ü Amerika’ya İhraç Ettik”




“2013 yılının ilk 8 ayı, 18 aydır imalatını yapmakta olduğumuz 23 metre trawler tipi  Dauntless 73’ yatının tamamlanması ve teslim süreci ile geçti. Eylül ayı içinde Amerika’ya ihraç ettiğimiz yatı Fort Lauderdale International Boat Show fuarında görücüye çıkartma imkanı yakaladık.”
“Bu dönemde dolayısıyla farklı projelerle ilgilenme imkanı bulamadık. Ancak özellikle yurt dışında hala yoğun rekabet ortamının devam ettiğini söyleyebilirim. Hala alıcılar sınırlı ve üreticiler ellerindeki tekneleri satmak için kıyasıya bir mücadele içindeler. Alıcılar için seçenek çok ve fiyatlar uygun. Bu pazarda ayakta kalmak için iyi organize olmak ve pazarda bilinen bir marka değilseniz çok iyi kalitede tekneyi alıcıya uygun fiyata sunmak zorundasınız. Bizim avantajımız bu oldu. Yaptığımız teknenin kalitesi beğenildi ve birkaç müşteri ile halen görüşmelere devam ediyoruz.”
“2013 yılında yat inşa sektöründeki orta boy üreticiler, hala toparlanma ve yeniden yapılanma sürecini yaşıyor. Sanırım stabil hale gelmesi için birkaç yıl daha zamana ihtiyaç var.” 

2014, yeni pazarların yılı olacak
“2013 yılı üreticiler için yeni pazarlar araştırma yılı oldu. Mevcut çalışan üreticiler, Hindistan, Rusya, Afrika ülkeleri, Arabistan, gibi ülkelerden gelen taleplere hizmet vermeye başladılar.  Bu da yerli üretimi bir miktar canlı tutabiliyor.”
“2014 yılı yine yeni pazarların yılı olacak gibi görünüyor.  Avrupa ve Amerika’da süren ekonomik endişeler pazarın istenilen seviyede büyümesine engel oluyor. Özellikle bizim gibi ülkeler büyüyen pazarlardan pay alabiliyor. Pazarda büyüme yoksa üretim duruyor. Batı ülkelerindeki üreticiler de fiyat kırarak veya tekne sahipleri teknelerini uygun fiyatlarla pazara çıkararak mevcut pazarı daha rekabetçi hale getirmeye devam ediyor.”
“Biz de 2014 yılı için Rusya ve Ukrayna’dan müşterilerle görüşüyoruz. Bunun dışında yeni projelerimizi yurtiçi ve yurtdışında tanıtmaya devam ediyoruz. Özellikle yurt içi pazarının çok daraldığını ve yeni taleplerin önceki yıllara oranla düştüğünü izliyoruz. Bunun önemli nedenlerinden birisi, yurt dışından çok uygun fiyatlara alıcıların marka tekneler bulabilmesi. Ayrıca özel proje imalatı yaptıracak yatırımcı sayısının nispeten azalması da bunda etkili.”  
“2014 ve devam eden yılların sektör için yine zorlu geçeceğini ancak kaliteli ve doğru fiyata yat imal edenler için özellikle yeni pazarlarda çok fazla imkanların çıkacağını tahmin ediyorum.”