45 EYLÜL - EKİM 2011 / SAYI 28 biçimde projelerin tasarımını yapıyorum. Taşıt tasarımı, projeler karmaşıklaşmaya başladığı zamandan beri büyük uzmanlaşma gerektiren bir sektör halini aldı”2. Disiplinin Adı Bu yeni lisans programının “yat tasarımı” adını taşıması; akademik ve sektörel çevrede eksik bir algıya ve yanlış anlamalara neden olmaktadır. Bu olumsuzluk, yat tasarımının, “disiplinler arası” bir çizgide gelişmesinden ve üniversite dışında olgunlaşmasından kaynaklanmaktadır. Bu yeni disiplinin gerekçelerini hazırlayan başlıca gelişmeler -styling (mimari biçimlendirme) ve iç mekan tasarımı alanındaki-, özellikle “yat” sınıfı deniz araçları üzerinde vuku bulmuştur. Ancak, söz gelimi, nasıl mimarlık “yalnızca konutları ya da iş yapılarını içerip, askeri ya da turistik mekanları mimarlık ürünleri saymayan” bir zeminde tanımlanmıyorsa; deniz aracı tasarlama etkinliği de “yalnızca yat sınıfı deniz araçlarını kapsayıp, diğer bütün yüzen araçları, bu evrenin dışında bırakan ve yokumsayan indirgeyici bir anlayışla ele alınamaz”. Örneğin, kısa mesafeli toplu taşıma araçları -deniz taksileri, deniz otobüsleri, şehir hatları gemileri, deniz ambulansları vb.- kuşku yoktur ki styling ve iç mekan programatikleri açısından tasarım etkinliğine tabidir ve bu anlamda tasarım ürünleridir. Aynı şekilde, yüzkırk metre boyunda bir süperyat, birçok yolcu gemisinden büyüktür ve bu aracın tasarım kurgusu başlı başına bir styling etkinliğidir. Dolayısıyla, aslında programımız, tüm yüzen taşıtların arkitektonik kuruluşunun, örgütlü biçimde aktarıldığı bir programdır. Bunun yanında, yanlış anlamalara mahal vermemek için, bir noktanın önemle altı çizilmelidir. Yat tasarımı “gemi inşaatı ve makineleri mühendisliği (naval architecture and marine engineering)” programı değildir; böyle bir iddiası da yoktur. Tanımlanan çizgi, deniz araçları (nautical vehicles)nın “mühendislik tasarımı değil”, “mimari -ve aynı zamanda iç mimari- tasarımıdır”. Bu vakıa günümüzde, dünyada saygın üniversite çevrelerinde, bilimsel meşruiyetini kanıtlamıştır. Bütün bu bilgilere dayanarak, programın içerik ve vizyonunu tanımlaması açısından, yapılan araştırma ve çalışmalar; bu bölümün isminde yeni bir düzenleme yapılmasını gerekli kılmaktadır. İngilizce’deki “nautical design” ve İtalyanca’daki “disegno nautico” terimlerinin karşılığı olarak; tekne tasarımı, gemi ve yat tasarımı, deniz araçları tasarımı, deniz taşıtları tasarımı, sucul araç tasarımı, notik tasarım, akuatik tasarım ve daha başka birçok isimler üzerinde yıllardır yapılan eytişim ve tartışmalar; bu isimlerin hiçbirinin yeterli derecede, bu programın içeriğini karşılamadığını göstermektedir. Bu terimlerin çok parçalılığı, düzey ve kapsam açısından yetersizliği; program için en uygun olan ismin “Denizel Tasarım” olduğu vargısına bizi ulaştırmaktadır. Dolayısıyla, bu ismin kullanımının özendirilmesi gerekmektedir. Diğer Disiplinler ve Yat Tasarımı Söz konusu diğer disiplinlerden hiçbirinin, yat tasarımına ilişkin geniş kapsamlı bilgileri vermek gibi bir akademik sorumluluğu yoktur. Yat tasarımına iliş2 Pedol. II Mare a Milan
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=